1950

2015

Mineke Schipper studeerde Frans en filosofie aan de Vrije Universiteit en Literatuurwetenschap in Utrecht (cum laude). Ze begon haar carrière in Afrika waar ze aan de Université Libre du Congo werkte in de jaren 1964-1968 en 1970-1972. Na terugkeer in Nederland promoveerde ze in 1973 in Amsterdam op een proefschrift over beelden van Europeanen in Afrikaanse romans, vanuit de vraag: wat vinden "anderen" van ons? Ze bleef zich verdiepen in literatuur uit verschillende culturen, eerst aan de VU, waar ze in 1988 de eerste hoogleraar Interculturele Literatuurwetenschap in Nederland werd. In 1993 bood de Universiteit Leiden haar de eerste Leidse leerstoel aan op hetzelfde vakgebied en verliet ze de VU.

 

Niet alleen in haar essays, ook in haar romans heeft de ontmoeting van culturen een belangrijke plaats. In 1994 publiceerde ze haar eerste roman, Conrads rivier, een verhaal dat zich in Congo afspeelt in de roerige jaren zestig. In 1998 verscheen haar tweede roman, De zieleneters, die in Europa is gesitueerd. Haar derde roman, Vogel valt vogel vliegt (2007), verplaatst de handeling naar Hongkong en Vietnam. >

 

Als Secretaris Buitenland van de Nederlandse PEN, als lid van het PEN Emergency Fund en als voorzitter van Index on Censorship Nederland, werkte ze samen met het Writers-in-Prison Committee van International PEN voor en met schrijvers uit de hele wereld op het terrein van de vrije meningsuiting.

 

Ze was gasthoogleraar in Nigeria, Kenya, Zimbabwe en Burkina Faso en gaf ook tal van gastcolleges in China, waar ze jarenlang samenwerkte met collega's van de Chinese Academie van Sociale Wetenschappen (CASS) in projecten over heldenverhalen en scheppingsmythologie. In 1999 kreeg ze een ereprofessoraat van de Sichuan Universiteit in Chengdu in China. In december 2008 nam ze afscheid van de Faculteit Geesteswetenschappen aan de Universiteit Leiden en werd ze benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau vanwege Nederlandse en internationale verdiensten als intercultureel bruggenbouwer. Als onderzoeker is ze verbonden aan het LUCAS (Leiden University Centre for the Arts in Society) en als schrijver van fictie en non-fictie geeft ze lezingen over haar werk in binnen- en buitenland.

 

Door de jaren heen waren dat niet alleen lezingen in de ivoren toren van de universiteit (van Berkeley tot Beijing, van Stockholm tot Pretoria), maar ook voor publiek daarbuiten, variërend van beleidsmakers in Den Haag en Brussel tot meer dan duizend jubilerende plattelandsvrouwen in de RAI in Amsterdam; een joods gezelschap in een synagoge in Leiden; een moslimgemeenschap in een moskee in Nairobi; het Arabische Women and Memory Forum, een theehuis in Peking of een Genootschap van Folkloristen in Egypte, en een Boekenbeurs in Istanbul. Ook was zij te gast in culturele centra van Curaçao tot Cairo en Phnom Penh.

Behalve romans, essays en wetenschappelijk werk schreef of schrijft ze ook voor bladen als NRC-Handelsblad, Vrij Nederland, Trouw, De Gids, Hollands Maandblad, The London Times, El Mundo, Los Angeles Times, Exchange (Hongkong), Birgün (Turkije)

 

Mineke Schipper © 2015